آموزش بافتن لباس مکرومه
- Novin
- آموزشی
لباس مکرومه
بافت لباس مکرومه از آن دسته کارهای هنری است که با چند گره ساده، نخ مناسب و کمی دقت میتواند به یک لباس متفاوت و دستساز تبدیل شود. برخلاف تصور اولیه، برای شروع لازم نیست سراغ طرحهای بسیار پیچیده بروید؛ بهتر است ابتدا یک مدل ساده با خطوط مشخص انتخاب کنید و بعد از مسلط شدن به کنترل نخ و کشش گرهها، سراغ طرحهای ظریفتر بروید.
اساس این کار روی انتخاب صحیح نخ، اندازهگیری بدن، مشخص کردن الگو و اجرای منظم گرهها قرار دارد. گره مربعی، نیمگره، گره سرانداز و گره نیمگره دوتایی از گرههای کاربردی مکرومه هستند و با ترکیب آنها میتوان بافتهای مختلفی مانند خطوط مورب، طرح لوزی و شبکههای باز ایجاد کرد.
لباس مکرومه
وسایل مورد نیاز برای شروع بافت لباس
پیش از شروع بهتر است همه وسایل را آماده کنید تا در زمان بافت مجبور به توقف کار نباشید. نخ، قیچی تیز، متر، گیره یا تخته کار، الگوی اندازهگیری و در صورت نیاز سوزن و نخ کمکی، ابزارهای اصلی این پروژه هستند.
برای انتخاب نخ، ضخامت را متناسب با مدل لباس در نظر بگیرید. نخهای پنبهای در ضخامتهای مختلف برای پروژههای مکرومه استفاده میشوند و برای افراد تازهکار، نخهایی که بهراحتی گره میخورند و در صورت اشتباه امکان باز کردن آنها وجود دارد، انتخاب راحتتری هستند.
در آموزش مکرومه بافی نیز بهتر است قبل از اجرای لباس اصلی، یک نمونه کوچک با همان نخ و همان گرهها آماده شود. این نمونه نشان میدهد با هر مقدار نخ چه میزان بافت ایجاد میشود و چقدر طول رشتهها بعد از گره خوردن کاهش پیدا میکند.
برای اینکه شروع کار منظم باشد، وسایل زیر را آماده کنید:
- نخ مکرومه متناسب با مدل لباس انتخاب کنید.
- متر نرم برای اندازهگیری بدن داشته باشید.
- قیچی تیز برای برش تمیز نخ آماده کنید.
- گیره مناسب برای ثابت نگه داشتن بافت تهیه کنید.
- سطح کار صاف و ثابت در نظر بگیرید.
- الگوی ساده لباس را روی کاغذ مشخص کنید.
- یک نمونه کوچک برای آزمایش گرهها ببافید.
- سوزن مناسب برای مرتب کردن انتهای نخ کنار بگذارید.
اندازهگیری و آماده کردن الگوی لباس
مهمترین مرحله پیش از شروع بافت، اندازهگیری دقیق است. دور سینه، دور کمر، عرض سرشانه، قد لباس و محل حلقه آستین باید مشخص شوند تا هنگام بافت بدانید هر قسمت تا چه اندازه باید ادامه پیدا کند.
اگر برای اولین بار لباس مکرومه میبافید، مدل آزاد انتخاب مناسبتری است. لباسهای بسیار جذب به کنترل دقیقتری روی اندازه و کشش گرهها نیاز دارند و کوچکترین اختلاف در تعداد گرهها میتواند فرم نهایی را تغییر دهد.
در زمان طراحی الگو، بهتر است قسمت جلو و پشت لباس را جداگانه در نظر بگیرید. این روش امکان اصلاح هر قسمت را آسانتر میکند و اگر در یکی از بخشها اشتباهی ایجاد شود، مجبور نیستید کل لباس را باز کنید.
برای آمادهسازی الگو، این اندازهها را با دقت ثبت کنید:
- دور کامل سینه را اندازه بگیرید.
- عرض مورد نیاز قسمت جلو را مشخص کنید.
- عرض قسمت پشت را جداگانه ثبت کنید.
- قد لباس را از نقطه شروع تا پایین مشخص کنید.
- عرض سرشانه را روی الگو علامت بزنید.
- محل شروع حلقه آستین را تعیین کنید.
- عرض قسمت کمر را در صورت نیاز مشخص کنید.
- اندازه یقه را متناسب با مدل لباس در نظر بگیرید.
- محل اتصال بندها را از قبل علامتگذاری کنید.
- قبل از برش نخ، همه اندازهها را دوباره بررسی کنید.
گرههای پایه برای بافت لباس مکرومه
بافت لباس را بهتر است با گرههایی شروع کنید که کنترل آنها ساده است. گره سرانداز برای اتصال نخ به پایه یا رشته نگهدارنده کاربرد دارد و گره مربعی نیز یکی از گرههای اصلی برای ایجاد بافتهای منظم محسوب میشود.
نیمگره دوتایی برای ایجاد خطوط مورب و طرحهای هندسی بسیار کاربردی است. اگر جهت قرارگیری نخ مرکزی و میزان کشش آن ثابت باشد، میتوان با تکرار این گره خطوط منظم ایجاد کرد.
در ابتدای کار گرهها را خیلی محکم نکنید. کشش بیش از اندازه باعث جمع شدن بافت میشود و اگر این اتفاق در چند ردیف پشت سر هم تکرار شود، عرض لباس کمتر از اندازه الگو خواهد شد.
برای تمرین گرههای اصلی، این ترتیب میتواند کار را سادهتر کند:
- ابتدا گره سرانداز را روی چند رشته تمرین کنید.
- بعد از آن گره مربعی را چند بار تکرار کنید.
- نیمگره را در جهت چپ اجرا کنید.
- همان گره را در جهت مخالف تمرین کنید.
- نیمگره دوتایی را روی یک خط مستقیم انجام دهید.
- سپس همان گره را به شکل مورب ببافید.
- فاصله گرهها را در هر ردیف مقایسه کنید.
- یک طرح لوزی کوچک روی نمونه ایجاد کنید.
- گرههای اشتباه را بدون کشیدن نخ باز کنید.
- نمونه تمرینی را تا پایان پروژه نگه دارید.
گرههای پایه برای بافت لباس مکرومه
شروع بافت قسمت جلوی لباس
برای قسمت جلو بهتر است ابتدا مرکز کار را مشخص کنید تا طرح از دو طرف به شکل متقارن پیش برود. در صورتی که طرح مرکزی مانند لوزی، مثلث یا خطوط مورب داشته باشد، مشخص کردن مرکز از ابتدا باعث میشود الگو در یک سمت منحرف نشود.
رشتهها را با فاصله مشخص قرار دهید و گرهها را ردیف به ردیف اجرا کنید. بهتر است پس از چند ردیف، عرض بافت را با الگوی کاغذی مقایسه کنید تا اگر اندازه از حد موردنظر خارج شده است، همان ابتدا اصلاح شود.
در این قسمت میتوان از بافت متراکم در بخش بالاتنه و بافت بازتر در قسمت پایین استفاده کرد. چنین ترکیبی وزن کلی لباس را کنترل میکند و در عین حال اجازه میدهد طرح گرهها بیشتر دیده شود.
ساخت قسمت پشت و اتصال دو بخش
قسمت پشت را میتوان مشابه جلو یا با طرح سادهتری بافت. برای مدلهای ابتدایی، مشابه بودن دو بخش کار را راحتتر میکند، اما در مدلهای حرفهایتر میتوان قسمت پشت را بازتر طراحی کرد و از بندهای قابل تنظیم برای اتصال استفاده کرد.
هنگام اتصال جلو و پشت، نباید دو قسمت را با کشش متفاوت به یکدیگر متصل کنید. اگر یکی از بخشها آزادتر باشد، پس از پوشیدن لباس فرم کلی آن نامتقارن دیده میشود.
برای اتصال تمیز قسمتهای مختلف، این نکات را هنگام کار رعایت کنید:
- قبل از اتصال، طول دو قسمت را مقایسه کنید.
- تعداد ردیفهای دو بخش را بررسی کنید.
- خط مرکزی هر قسمت را مشخص نگه دارید.
- اتصال سرشانهها را با کشش یکسان انجام دهید.
- برای حلقه آستین فضای حرکت کافی باقی بگذارید.
- لبههای کناری را پیش از اتصال صاف کنید.
- گرههای اتصال را پشت کار مرتب کنید.
- قسمت پایین لباس را پس از اتصال دوباره اندازه بگیرید.
- بندها را قبل از تثبیت نهایی امتحان کنید.
- در پایان لباس را روی الگو قرار دهید.
ایده گرفتن از بافتهای مکرومه در دکوراسیون
مهارتهایی که در بافت لباس یاد میگیرید فقط برای پوشاک کاربرد ندارند و میتوانند در پروژههای دکوراتیو نیز مورد استفاده قرار گیرند. برای نمونه، دیوارکوب مکرومه از نظر ترکیب گرهها میتواند برای تمرین طرحهای هندسی و ایجاد خطوط متقارن ایده خوبی باشد.
همچنین رومیزی مکرومه از نظر نظم ردیفها و ترکیب گرهها میتواند نمونه مناسبی برای تمرین باشد، هرچند تراکم و جنس نخ مورد استفاده در یک وسیله دکوراتیو لزوماً برای لباس مناسب نیست. لباس باید سبک، انعطافپذیر و متناسب با حرکت بدن طراحی شود.
اگر فضای خانه با بافتهای طبیعی و سبک گرم تزئین شده باشد، محصولات مکرومهای میتوانند در کنار هم هماهنگی زیبایی ایجاد کنند. در چنین فضایی حتی قیمت لوستر مکرومه تنها معیار انتخاب نیست و هماهنگی اندازه، رنگ و جنس با سایر عناصر دکور اهمیت زیادی دارد.
برای ایجاد هماهنگی میان بافتهای مکرومه و فضای دکوراسیون، این ترکیبها قابل استفاده هستند:
- نخ کرم با چوب طبیعی ترکیب آرامی ایجاد میکند.
- سفید برای فضاهای روشن انتخاب مناسبی است.
- بژ در کنار رنگهای خاکی جلوه طبیعی دارد.
- قهوهای برای دکوراسیونهای گرم مناسب است.
- زیتونی با رنگهای طبیعی هماهنگ میشود.
- طوسی برای محیطهای ساده و مدرن کاربرد دارد.
- مشکی میتواند طرحهای هندسی را برجسته کند.
- آجری به فضای خنثی گرمای بیشتری میدهد.
- ترکیب دو رنگ، جزئیات گرهها را مشخصتر میکند.
- رنگ نخ بهتر است با نور محیط نیز هماهنگ باشد.
جزئیات تزئینی و فرم نهایی لباس
برای جذابتر شدن لباس میتوان از حاشیه، ریشه، طرحهای لوزی و بندهای تزئینی استفاده کرد. با این حال نباید تعداد جزئیات را بیش از اندازه افزایش داد، زیرا وزن نخ و تعداد گرهها میتواند لباس را سنگین کند.
آموزش ساخت عروسک با نخ مکرومه نیز از نظر کنترل رشتهها و ایجاد فرم مرحلهای میتواند تمرین مفیدی برای دست باشد، اما مقیاس کار با لباس متفاوت است. در لباس باید همیشه راحتی، انعطاف و استحکام اتصالها در اولویت قرار گیرد.
اگر هدف شما ساخت یک لباس مکرومه برای استفاده در مراسم باشد، بهتر است طرح را از قبل روی کاغذ مشخص کنید. در مدلهای رسمیتر، استفاده محدود از طرحهای هندسی و انتخاب نخ با ظاهر مرتبتر معمولاً نتیجه تمیزتری ایجاد میکند.
برای مدلهایی که قرار است ظاهر رسمیتری داشته باشند، توجه به این جزئیات اهمیت بیشتری دارد:
- رنگ نخ باید با کاربرد لباس هماهنگ باشد.
- طرح مرکزی باید کاملاً متقارن اجرا شود.
- حاشیه پایین باید طول یکسانی داشته باشد.
- بندهای شانه باید استحکام کافی داشته باشند.
- قسمت یقه نباید هنگام حرکت جمع شود.
- تراکم گرهها باید در دو طرف مشابه باشد.
- رشتههای آزاد باید مرتب و هماندازه شوند.
- اتصالهای داخلی نباید روی بدن آزار ایجاد کنند.
- وزن تزئینات باید کنترل شود.
- لباس باید قبل از استفاده نهایی یک بار امتحان شود.
نگهداری و مراقبت از لباس بافتهشده
پس از پایان بافت، لباس را نباید بلافاصله تحت فشار یا کشش قرار داد. ابتدا تمام گرهها، محل اتصال بندها و لبهها را بررسی کنید و اگر رشتهای بیش از اندازه بلند یا شل است، آن را اصلاح کنید.
روش شستوشو نیز باید با جنس نخ هماهنگ باشد. پیش از شستن، مشخصات نخ را بررسی کنید و در صورت نداشتن اطلاعات کافی، ابتدا روش تمیز کردن را روی بخش کوچکی از بافت آزمایش کنید.
برای نگهداری طولانیتر لباس، این موارد را رعایت کنید:
- لباس را در محل کاملاً خشک نگهداری کنید.
- از قرار دادن آن زیر وسایل سنگین خودداری کنید.
- رشتههای آزاد را قبل از نگهداری مرتب کنید.
- لباس را در معرض رطوبت طولانی قرار ندهید.
- برای جلوگیری از تغییر فرم، آن را بیش از حد نکشید.
- پیش از شستوشو برچسب یا مشخصات نخ را بررسی کنید.
- لباس را پس از شستوشو با فشار زیاد نچلانید.
نگهداری و مراقبت از لباس بافتهشده
نتیجهگیری
بافت لباس مکرومه با انتخاب نخ مناسب، اندازهگیری دقیق و یادگیری چند گره پایه آغاز میشود. مهمترین نکته این است که قبل از شروع مدل اصلی، نمونه کوچکی ببافید تا میزان مصرف نخ، کشش مناسب و فرم گرهها مشخص شود. سپس میتوانید بخش جلو و پشت لباس را جداگانه ببافید و بعد از کنترل اندازهها، آنها را به یکدیگر متصل کنید.
مدلهای ساده برای شروع مناسبتر هستند و با افزایش مهارت میتوان سراغ طرحهای پیچیدهتر رفت. در این مسیر، حتی پروژههایی مانند لباس مکرومه فرمالیته، آموزش مکرومه بافی لباس و مدلهای تزئینیتر قابل اجرا هستند؛ البته هرچه طرح پیچیدهتر باشد، کنترل اندازه و کشش نخ اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر به ساخت محصولات مکرومه علاقه دارید، میتوانید مهارت بافت لباس را به پروژههای دیگری هم گسترش دهید. قیمت لباس مکرومه نیز بسته به مقدار نخ، پیچیدگی طرح، زمان اجرای کار و جزئیات تزئینی متفاوت است و همین عوامل در ارزش یک کار دستساز نقش دارند.
در نهایت، تاب مکرومه لباس یا هر نوع بافت تزئینی دیگری نباید بدون توجه به استحکام و کاربرد واقعی لباس اجرا شود. هدف از بافت حرفهای فقط زیبایی نیست؛ لباس باید فرم مناسبی داشته باشد، اتصالهای آن محکم باشند و هنگام استفاده نیز راحتی لازم را حفظ کند.
سوالات متداول
برای شروع بافت لباس مکرومه چه نخی مناسب است؟
برای شروع بهتر است نخی انتخاب شود که گره زدن و باز کردن آن راحت باشد و در اثر کار کردن بیش از حد تغییر شکل ندهد. ضخامت نخ باید با مدل لباس هماهنگ باشد؛ نخ ضخیمتر بافت برجستهتری ایجاد میکند و نخ ظریفتر برای طرحهای سبکتر کاربرد دارد.
آیا با چند گره ساده میتوان لباس مکرومه بافت؟
بله. گرههای پایه مانند گره سرانداز، گره مربعی و نیمگره دوتایی میتوانند بخش زیادی از ساختار یک مدل ساده را تشکیل دهند و با تغییر ترتیب آنها طرحهای متنوعی ایجاد میشود.
چطور از نامتقارن شدن لباس جلوگیری کنیم؟
مرکز لباس را مشخص کنید و تعداد گرهها و فاصله ردیفها را در دو طرف یکسان نگه دارید. همچنین بهتر است پس از چند ردیف، عرض کار را اندازه بگیرید تا اختلاف اندازه قبل از بزرگ شدن اصلاح شود.
